№

Kattalik

Birlik

Nomlanishi

Belgilanishi

SI birliklaridagi

Qiymati

O’zbek.

Xalqaro

1

Masofa, uzunlik

Iks birlik

Iks.birl

X

1.00206·10^-13 m

Angstrem

Å

Å

10^-10 m

Kabelt

kb

-

185.2 m

Dengiz mili

den.mili

n.mile

1852 m

Astronomik birlik

a.b.

AU

1.49600·10¹¹ m

Yorug'lik yili

Yor.yili

l.y.

≈9.4605·10¹⁵ m

Siriometr

siriometr

-

1.496·10¹⁷ m

Parsek

pk

pc

≈3.0857·10¹⁶ m

Stixmassa (Poyafzal o’lchami birligi)

-

-

2/3 sm

Kegl (tipografik shrift o’lchami)

-

-

0.376 mm

Sitsero Kegl (tipografik shrift o’lchami)

-

-

4.2175 mm

Kalibr (o’q)

kb

cb

0.254 mm

2

Massa

Massaning atom birligi

m.a.b.

u

1.66057·10^-27 kg

Karat

kar

ct

2·10^-4 kg

Sentner

s

q

10² kg

Tonna

t

t

10³ kg

Fizik kislorod shkalasi

1.6602·10^-27 kg

Kimyozviy kislorod shkalasi

1.6597·10^-27 kg

Uglerod shkalasi

1.6606·10^-27 kg

Gamma

γ

γ

10^-9 kg

3

Vaqt

Daqiqa

daq.

min.

60 soniya

Soat

soat

h

3600 soniya

Kun (sutka)

kun

day

86400 soniya

Tropik yil

yil

a

31556925.9747 soniya

4

Yassi burchak

Gradus

…°

…°

π/180 rad

Minut

…'

…'

π/10800 rad

Sekund

…''

…''

π/648000 rad

5

Fazoviy burchak

To’la faziviy burchak

-

-

4π sr = 12.56637 sr

6

Maydon

ar

a

a

100 m²

Gektar

ga

ha

10⁴ m²

Barn

b

b

10^-28 m²

7

Hajm

Litr

l

l

10^-3 m³

8

Tezlik

Uzel

uz

kn

0.514444 m/soniya

daqiqasiga metr

m/daq

m/min

0.016667 m/soniy

Soatiga metr

m/soat

m/h

0.277778·10^-3 m/soniya

Soatiga kilometr

Km/soat

Km/h

0.277778 m/soniya

10

Kuch

Tonna-kuch

tk

tf

9.80665·10³ N

Gramm-kuch

gk

gf

9.80665·10^-3 N

Sten

sn

sn

10³ N

dina

dn

dn

10^-5 N

11

Ish, energiya

Kilogram kuch-metr

kgk·m

kgf·m

9.80665 J

Ot kuchi-soat

o.k.·soat

-

2.64780·10⁶ J

Litr-atmosfera

l·atm

l·atm

101.325 J

Elektronvolt

eV

eV

1.60219·10^-19 J

12

Quvvat

Ot kuchi

o.k.

-

735.499 Vt

Kilogram kuch-metr taqsim sek.

kgk·m/sek

kgf·m/sec

9.80665 Vt

13

Elektr miqdori

Amper-soat

A·soat

A·h

3600 Kl

14

Solishtirma issiqlik miqdori

Kaloriya taqsim gramm

kal/gr

cal/gr

4.1868 J/g

Kilokaloriya taqsim kilogramm

kkal/gr

kcal/gr

4.1868·10³ J/kg

15

Ichki energiya

Kaloriya

kal

cal

4.1868 J

Kilokaloriya

kkal

kcal

4.1868·10³ J

16

Issiqlik oqimi

Soniyasiga kaloriya

kal/sek

cal/dec

4.1868 Vt

Soatiga kilokaloriya

kkal/soat

kcal/h

1.1630 Vt

17

Bosim

Bar

bar

bar

10⁵ Pa

mm suv ustuni

mm suv ust.

mm H₂O

9.80665 Pa

Mm simob ustuni

mm sim. ust.

mm Hg

133.322 Pa

Texnik atmosfera

kgk/sm²

kgf/cm²

9.80665·10⁴ Pa

Fizik atmosfera

atm

atm

101325 Pa

Peza

peza

peza

10³ Pa

Funt-kuch taqsim dyum kvadrat

psi

psi

6.8948·10³ Pa

Torr

torr

torr

133.322 Pa

18

Ravshanlik

Apostilb

asb

asb

0.32 kd/m²

Lambert

lb

lb

3.193·10³ kd/m²

19

Yutilgan nurlanish dozasi

rad

rad

rad

0.01 Gy

20

Ekvivalent  nurlanish dozasi

ber

ber

rem

0.01 J/kg

21

Rentgen va gamma nurlanishlarning ekspozitsion nurlanish dozasi

Rentgen

R

R

2.58·10^-4 Kl/kg

22

Radioaktiv manbadagi nuklid faolligi

Kyuri

Ki

Ci

3.700·10¹⁰ Bk

23

G’ovak muhitning singdiruvchanligi

Darsi

D

D

1.01972·10^-12 m² ≈1mkm²

24

Ipning chiziqli zichligi

Denye

Den

Dene

0.111·10^-6 kg/m

26

Elektr dipol momenti

Debay

Deb

debay

3.33564·10^-30 kl·m

27

Foton nurlanish ekspozitsion dozasi

Rentgen

R

R

2.58·10^-4 Kl/kg

28

Yoritilganlik

Fot

fot

fot

10⁴ lks

29

Yorituvchanlik

Radfot

-

-

10⁴ lm/m²

30

Aylanishlar soni

Soniyasiga aylanish soni

Ayl/sek

-

soniya^-1

Daqiqasiga  aylanish soni

Ayl/min

-

1/60 soniya^-1 yoki,

0.01667  sek^-1