Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Bosh sahifa Maqolalar
Maqolalar

?l?m ?k??nid?

E-mail Chop etish

?l?m ?k??nid? s?yoh?t qilish togrisid? g?pir?r ek?nmiz, yoruglikning unch? m?lum bolm?g?n, l?kin b?zi z?k?v?t eg?l?rid? dunyo boshligid? s?yoh?t qilish imk?niyatig? erishish umidini tugdirg?n hususiyatini h?m esl?b otish k?r?k. M?n bu y?rd? yoruglikning b?simi h?qid? fikr yuritm?qd?m?n.

D?ngiz port?n?si v?qtid? qirg?qning ?mirilishini kuz?t?r ek?nmiz, d?b yoz?di fizik pr?ff?ss?r P?yting, ozining Yoruglik b?simi d?g?n kit?bid?, d?ngiz tolqinl?rining qirg?qq? b?sim kors?tishig? d?rr?v ish?n? q?l?miz. L?kin mikr?sk?pik yoruglik nurl?rining uchr?g?n h?r bir n?rs?g? b?sim kors?tishig?, m?s?l?n, yoqilg?n l?mp?ning yoruglik m?nb?ining ozig? h?m yoritil?yotg?n yuz?l?rg? h?m b?sim kors?tuvchi nurl?r t?rq?tishig? ish?nish qiyin. H?lbuki, yoruglikping shu hild? b?sim kors?tishi h?zir bizg? jud? ?niq m?lum. D?rh?qiq?t, bund?y b?sim 1901 yili rus fizigi P. N. L?b?d?v t?m?nid?n t?jrib?d? korilg?n.

Shuni qoshimch? qilishg? sh?shil?m?nki, bu b?sim b?nih?yat ?zdir; Quyosh nurl?ri Yerning h?r kv?dr?t m?tr yuzig? yarim milligr?mmg? yaqin kuch bil?n, yoki h?r kv?dr?t kil?m?trg? yarim kil?gr?mm kuch bil?n b?s?di. Yerning Quyoshg? ogirilg?n t?m?nig? quyosh nurl?ri 60 ming t?nn? kuch bl?n b?s?di. Bu r?q?m, ?lb?tt?, jud? k?tt? tuyul?di, l?kin bu kuch, Yerning Quyoshg? t?rtilish kuchid?n 60 milli?n m?rt? kichik ek?nligini ?yts?m, koz ?ldingizd? uning ?nch? ?h?miyati yoq?l?di. D?rh?qiq?t, bu b?sim mingt?gin? p?r?v?zning ?girligini t?shkil et?di, h?l?s.

M?yd? jisml?r uchun yoruglik b?simi bil?n t?rtilish kuchi ort?sid?gi mun?s?b?t Yer sh?rinikig? nisb?t?n yirikr?q k?sr bil?n if?d?l?n?di. Bu ?lb?tt?, ozid?n ozi ?ngl?shil?rli, chunki yoruglikning b?sim kuchi jismning sirtig?, t?rtilish kuchi es? uning v?znig? b?gliq...

 

Kompas tarixi

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 8
Juda yomon!A'lo! 

Kompas tarixi

Kompasni Xitoyliklar juda qadimda ixtiro qilishgan. Milodgacha bolgan III-asrda Xitoylik faylasuf Hen Fey-Szi oziga zamondosh bolgan kompas tuzilishini shunday tavsiflagan: U magnetitdan tayyorlangan erigan qoshiq shakliga ega, ingichka dastagi va sharsimon, puxta sayqallangan bortma qismilari bor. Bu bortma qismida qoshiq huddiy shunday puxta sayqallangan mis yoki yogoch plastina gadastgi plastinaga teginmaydigan, lekin uning ustida erkin harakatlanigan shu bilan birga, qoshiq oz oqi atrofida va bortma ichida aylana oladigan qilib ornatilgan. Plastinada olam tomonlari tsiklik burj belgilari orqali tasvirlangan. Qoshiq dastasini qimirlatib itarib uni aylanuvchi harakatga keltirishgan. Muvozanatlashib, kompas dastasi aniq Janubni korsatadi.

Bu dunyo tomonlarini korsatuvchi eng qadimgi asbob sifatida e'tirof etiladi.

Yangilаndi: 14.09.2018 10:12
 

Arximed qonunining kashf etilishi

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 15
Juda yomon!A'lo! 

Arximed (mil.avv. 287-212 y.) Yunonistonning Sirakuza shahrida deyarli butun umr shu shaharda yashab otgan. Uning otasi Fidiy ismli munajjim bolib, shahar hokimi Gieron huzuridagi kozga koringan arboblardan biri bolgan. Arhimed ham koplab zmondoshlari singari, Misrdagi Ptolomeylar sulolasi tomonidan asos solingan ilgor ilm-fan, yetuk mutafakkirlar olimlar va eng katta kutubxonalar maskani - Iskandariyada ta'lim oldi.

Iskandariyadagi ta'lim yakunlanganidan song, Arximed Sirakuzaga qaytdi va oz otasining hizmat vazifasini davomchisi sifatida faoliyat yuritdi.

Nazariy fan sohasida ushbu buyuk olimning mehnatlari tahsinga loyiq bolgan. Arximedning asosiy ilmiy ishlari matematika va geometriya, gidrostatika, mexanika hamda fizika sohalaridagi muammolarining amaliy yechimlarga tadbiqi bolgan. Parabola kvadraturasi asarida Arximed parabolaik segmentning maydonini hisoblash usulini batafsil bayon etdi. Shuni ta'kidlash kerakki, Arximed, integral hisoblashlar kashf etilishidan ikki ming yil avval ushbu yechimni uddalagan. Aylana olchamlari haqida asarida esa Arximed pi sonini qiymatini aniqladi va uning har qanday aylana uchun ozgarmas qiymat ekanligini isbotladi. Biz hozirgacha butun sonlarni Arximed oylab topgan usul bilan hisoblaymiz.

Yangilаndi: 14.09.2018 09:07
 

Koinotdan xabarlar: Qora materiya mavjudmi?

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 3
Juda yomon!A'lo! 

Jenevada otkazilgan matbuot anjumani orqali, Nobel mukofoti laureati, olim Samuel Ting yaqin 2 yil davomida Xalqaro Kosmik Stantsiya (XKS) da ornatilgan AMS-02 magnit alfa-spektrometri yordamida otkazilgan qora materiyani qidirish boyicha tadqiqotlarning dastlabki natijalarini ommaga malum qildi.

Yangilаndi: 14.09.2018 09:40
 


Maqolaning 27 sahifasi, jami 27 sаhifа
Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - may - Kimyogarlar kuni


1 - iyun - Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni


5 - iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


13 - Iyd al-Adho - Qurbon hayoti kuni (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


 

1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Bilimlar kuni.


 

1 - Oktyabr - Ustoz va murabbiylar kuni. (Dam olish kuni)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

????????????????????????

Haqiqy matematikning ovqatlanish qoidasi: ratsional nonushta; kompleks tushlik va yaxlitlangan kechki ovqat


Mavzuga oid boshqa materiallar

Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 368
Kiritilgan mаqolalar soni : 811
O'qilgan sahifalar soni : 4545719

Tafakkur durdonalari

Dunyoda ilmdan o'zga najot yo'q va bo'lmagay! (Imom Buxoriy)