Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Bosh sahifa O'tmishning buyuk olimlari Pifagor. "Barcha narsa sondan iborat!"

Pifagor. "Barcha narsa sondan iborat!"

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 14
Juda yomon!A'lo! 

Pifagor

(taxminan, miloddan avvalgi 580-500 yillar)

Eramizdan avvalgi VI asrda qadimgi yunon ilm-fani va san'atining oziga xos poytaxti sifatida Egey dengizining Kichik osiyo yaqinidagi qirgoqlarida joylashgan Ioniya orollari guruhi ravnaq topdi. Pifagor aynan shu yerda, kop qirrali usta - hunarmand: zargar, muhr va tamgalar hamda, oymakor usta Mensarx oilasida tavallud topdi. Afsonalarga kora, Pifagorning otasi Mensarx va onasi Parfenisa nikohlaridan keyingi asal oyi vaqtida Delf hududlariga kelgan paytlarida, osha yerlik kohinlardan biri ularga asrlar davomida butun olamga mashhur boladigan, zehn va zakovat, chiroy va korkamlikda tengi yoq oktam ogil farzand korishlarini, ma'budlardan biri - Apollon esa, kohin orqali ularga sharqqa - Suriya hududlariga suzib borishlari zarurligini bashorat bergan emish. Birmuncha sodda ijtimoiy va ilohiy tushunchalar hukm surgan qadimgi Yunonistonda, boshqa mahalliy kishilar singari Pifagorning ota onasi ham kohinlar soziga chin dildan ishonishgan. Bashorat ajoyib tarzda amalga oshadi. Sidon shahrida Parfenisa ogil farzandni dunyoga keltiradi. Mazkur quvonchli hodisa tufayli ona Parfenisa qadimgi yunon an'analariga binoan, unga kohin tilidan ogil farzand bashoratini bergan Pifiyalik ma'bud Apollon sharafiga oz ismini Pifiada deb ozgartiradi. Ogliga esa Pifagor - ya'ni, Pifiya bashorati (yoki, Pifiyadagi bashorat) deb ism qoyadi. Afsonada Pifagorning tugilgan vaqti haqida hech qanday ma'lumot yoq; tarix tadqiqotchilari uning dunyoga kelgan vaqtini eramizdan avvalgi 580-yil bilan boglaydilar.

Ogil farzand quvonchi bilan sayohatdan qaytgan ota, unga farzand bashoratini bergan Apollon sharafiga ibodatxona bunyod etadi va oglini ma'budlar bergan bashoratdagidek korkam, zehnli va aqlli bolib osib ulgayishi uchun barcha shart sharoitlarni yaratib berishga intiladi.

Ogliga sifatli ta'lim va tarbiya berish imkoniyati Mensarxda ham moddiy ham ijtimoiy jihatlardan bekamu kost edi. Har qanday usta hunarmand singari Mensarx ham oglining kelajakda oz hunarini davom ettiradigan odil merosxori bolishini chin dildan istagan. Lekin, Pifagor bolalik choglaridayoq ilm fanga ota muhabbat bilan yondoshib, bolajak matematika va faylasufga xos barcha ziyraklik va zehn qobiliyatlarini namoyon qili borardi. Ozining birinchi ustozi - Germodamasdan Pifagor musiqa va tasviriy san'atning dastlabki bilim va konikmalarini organadi. Germodamas Pifagorning xotira kuchini sayqallash uchun unga Odisseya va Iliada eposlarini yoddan takrorlashni doimiy mashq qildiradi. Aynan birinchi ustozi Germodamas yosh va iste'dodli Pifagorga tabiat va uning sirlariga bolgan muhabbatni chuqur singdirgan edi. Yana boshqa bir maktab bor - deydi Germodamas, - sening sezgilaring va hissiyotlaring manbai tabiatdir, u sening birlamchi va asosiy ilm manbaing ham bolsin!

Bir necha yillik ta'limdan song Pifagor, ustozining tavsiyasiga kora ta'limni Misrda davom ettirishga qaror qiladi. Osha vaqtda Misrga yetib borish, siyosiy sabablarga kora juda mushkul edi. Misrliklar oz chegaralarini yunonlar uchun yopiq deb e'lon qilishgandi. Aksiga olib Samosning beshafqat hukmdori Polikrat ham Misrga yol olmoqchi bolgan oz fuqarolarini xushlamas edi. Shu sabablarga kora Pifagor, Misr safarini bir muddat ortga surib turishga qaror qiladi. U endilikda vaqtinchalik ravishda Lesbos orolidagi qarindoshi Zoil xonadonida yashab turadi. Osha yerda u mashhur olim Miletlik Falesning dosti, faylasuf Ferekid bilan tanishadi. Ferekiddan Pifagor falakkiyot sirlari, quyosh va oy tutilishlarini oldindan hisob kitob qilib aniqlash, sanoq va hisob sirlari, tibbiyot va boshqa, osha zamonga xos fanlardan saboq oladi. Pifagor Lesbos orolida bir necha yil yashadi. U yerdan esa tarixdagi ilk falsafa maktabi asoschisi Fales huzuriga, Miletga yol oladi. Qadimgi yunon falsafasining tarixini aynan Fales boshlab bergan deb hisoblanadi. Miletda Pifagor deyarli sakson yoshni qoralab qolgan qariya Falesning falsafaga oid ma'ruzalarini diqqat bilan tinglab, tahlil qilib boradi. Pifagor ozining Milet safari chogida juda ham kop bilim va yangi ilmiy tushunchalarga ega bolganini ta'kidlaydi. Lekin, Fales ham uning iqtidorini e'tirof etgan holatda, unga ta'limni Misrda davom ettirishni maslahat beradi va Pifagor yolga otlanadi.

Misrga yonalish chogida bir muddatga u Finikiyada toxtab otadi. Afsonaga kora, u yerda Pifagor mashhur Sidon kohinlaridan ta'lim oladi. Pifagor Finikiyalik chogida uning Yunonistonda qolgan sodiq dostlari Samos hukmdori Polikartdan uning ma'n etilgan safari uchun aybini afv etilishini sorab murojaat qilishadi. Polikrat Pifagor dostlarining iltimosi orqali nafaqat uni kechiradi, balki, Misr fir'avni Amazisga uning uchun tavsiyanoma ham yuborib, ta'limi uchun qoshimcha ragbat namoyon qiladi. Misrda Pifagor fir'avnning homiyligi ostida Memfisdagi mahalliy kohinlar bilan tanishadi. Unga begona millat vakillari uchun ta'qiq qoyilgan Misrning ota muqaddas ibodatxonalariga kirishga ruxsat berishadi. Misr ibodatxonalarining sir asrorlarini chuqurroq organish uchun Pifagor kohinlikka bagishlovlarni qabul qiladi.

Pifagorning Misrdagi ta'lim olish jarayoni uning oz davrining eng yetuk ilmli kishilari, olimlari qatoridan joy olishiga zamin yaratdi. Bu davrga kelib uning keyingi taqdiriga muhim ta'sir korsatuvchi voqealar yuz beradi: fir'avn Amazis vafot etadi, uning taxt vorisi bolgan yangi fir'avn esa fors shohi Kambiz tomonidan Misrga yuklatilgan yillik olpon tolovlarini tolashdan bosh tortdi. Bu narsa forslarning Misrga urush ochishi uchun sabab bolib, natijada Misrga bosqin davomida fors qoshinlari mahalliy aholi uchun muqaddas bolgan ibodatxonalarni ham, ehrom va saroylarni ham vayron qilishdi. Kohinlarni kopchiligini qatl qildirib, qolganlarini asirga olib ketishdi. Bu urushda Pifagor ham fors asiriga tushib qoldi. Qadimgi afsonalarga kora, forslar qolida asirlik vaqtida Pifagor Bobilda bolib, mahalliy fors afsungarlari bilan tanishadi. Ular sharq falakkiyot fani, afsunlar, va sehr jodular boyicha suhbatlar olib boradi, Xaldey donishmandlarining ta'limotlari bilan tanishadi. Xaldeylar Pifagorni, sharq xalqlari tomonidan kop mingyilliklar davomida toplangan falakkiyot, tibbiyot va arifmetika bilimlari bilan tanishtiradilar. Xaldeylardagi bu bilimlar asosan fan sifatida emas, sehr va afsunlar kuchiga, yoki, ma'budlarning qudratli kuchlari kabi tushunchalarga tayanar edi. Ular Pifagordagi matematika va falsafaga oid bilimlarni ham aynan shunday kuchlarga boglab izohlashgan ekan. Ya'ni, masalan, Pifagorning matematika hisoblashlaridagi aniqliklarni, shuningdek, astronomik bilimlarining (quyosh va oy tutilishi vaqtlarini oldindan hisoblab aytib bera olishini) uning sehrli qobiliyati yoki afsungarlik deb baholashgan ekan.

Fors shohi Doro Gistasp, mashhur va zakovatli yunon haqida eshitib, uni asirlikdan ozod etgunicha bolgan 12 yillik muddatni Pifagor Bobilda otkazdi. Bu vaqtda Pifagor 60 yoshga kirib qolgan edi va u toplagan bilimlarini oz vatanida, oz xalqiga ulashish niyatida Yunonistonga qaytishga qaror qiladi. Pifagor Yunonistonni tark etganidan buyon u yerda katta ozgarishlar yuz bergan edi. Bu vaqtda Yunoniston ham Fors mamlakati siyosiy ta'sir doirasiga tushib qolgan va yuksak ilmiy salohiyatli yunon olimlari fors ta'qibidan qochib, janubiy Italiyaga kochib ketishgan edi. U yerda yunonlar yangi, Buyuk Yunonistonga asos solib, Sirakuza, Agrigent, Kroton kabi shahar - koloniyalarini tashkil etib, yangicha turmush tarzini boshlab yuborishgandi. Pifagor ham osha yerga kelib ornashadi va ozining mustaqil falsafa maktabini yaratish haqida oylay boshlaydi. Mahalliy aholi orasida u tezkor ravishda olim va mutafakkir sifatida shuhrat qozonadi. Uning ta'limotlariga nisbatan aholi orasidagi qiziqish shu darajaga yetib boradiki, hatto, majlis va yiginlarda ishtirok etishi ta'qiqlangan ayollar va qizlar ham qonunni buzib, uning suhbatlariga va ma'ruzalariga kela boshlaydilar. Pifagor shunday qiziquvchi qonunbuzarlardan biri - Teano ismli qiz bilan turmush quradi.

Bu vaqtga kelib Buyuk Yunonistonning Kroton va boshqa shaharlarida ijtimoiy inqiroz yuzaga kela boshlaydi; aholi orasidagi ijtimoiy tengsizlik, afsonalarga tushgan sibaritlarning (Sibaris shahri aholisi) mislsiz darajada ota boy va badavlat va toq yashashi, Kroton va boshqa yonma yon shahar aholisining turmushi esa kambagallik va ochlikda qiyinchiliklar bilan kochayotganligi tufayli aholi orasida norozilik osib, adovat va ayirmachilik kayfiyati ortib boradi. Shunday qaltis vaziyatda Pifagor ong va tafakkurni hamda axloq me'yorlarining insonni komillikka yetaklovchi ahamiyati haqidagi mustaqil falsafiy - axloqiy ta'limoti bilan maydonga chiqadi. Kopni korgan Pifagor ozi egallagan falsafiy va ilohiyotga doir ilmlardan ijtimoiy muammolarni hal etishda mohirlik bilan foydalanadi. U ozi guvohi bolgan turli xil ilohiy ta'limotlar va e'tiqodiy tushunchalardan foydalanib, falsafa va mantiqning yangi yonalishdagi ta'limoti - tabiat, koinot va odamzotning ozaro chambarchas bogliqligi, bir biridan mustaqil va ayri holatda mavjud bola olmasligi, hamda, barcha odamlarning tabiatning abadiyligi va uning qonunlari oldida teng ekanliklari tamoyillarini ilgari suruvchi mutlaqo oziga xos va yangi ta'limotni shakllantirdi. Misr kohinlaridan organgan usullarni yunon falsafa maktabi asosida takomillashtirib, Pifagor oz qabuliga kelgan tinglovchilarni qalbini adovatdan tozalab, ichki dardlarini quvib yuborgan va yurak va aqllarini oliy haqiqatning nurlari bilan munavvar qilgan. Ozining Oltin misralarida Pifagor, agar qat'iy amal qilinsa, adashgan kishilarning qalbini poklab, komillikka yetaklovchi axloq me'yorlari haqida soz yuritadi.

Masalan ulardan birida Pifagor shunday yozadi:

  • Bilmaydigan narsangni qilishga urinma, lekin bilish zarur bolgan barcha narsani bilishga urin. Shunda sen, hayotda farovon yashaysan.
  • Qanday bolmasin, boshingga tushgan dardni tez unutishga harakat qil va unga ozingni kop majburlama.
  • Hayotda hashamat va ziynatlarsiz, kamtarona yashashga odatlan.

Vaqt otishi bilan Pifagor ibodatxona va kocha maydonlarida chiqish qilishni toxtatadi va oz uyida ta'lim bera boshlaydi. Ta'lim tizimi murakkab va kop yillik edi. Pifagordan ta'lim olishni istovchilar uch yildan besh yilgacha bolgan muddatlarda sinov jarayonini otashlari zarur edi. Bu vaqt davomida oquvchilar mashgulotlarda doimiy sukut saqlagan holda, Ustozga hech qanday savol bermasdan faqat uni tinglashlari shart qilib qoyilgan ekan. Bu davrda Pifagor ulardagi sabr - toqat va kamtarinlik xislatlarini shakllantirishga e'tibor qaratgan ekan.

Pifagor oz oquvchilariga tibbiyot, siyosiy faoliyat tamoyillari, falakkiyot, matematika, musiqa va etika hamda boshqa koplab muhim sohalar boyicha ta'lim bergan. Uning maktabidan atoqli davlat arboblari, siyosatdonlar, tarixchilar, matematiklar, munajjimlar yetishib chiqqanligi tarixiy faktlarda ta'kidlanadi. Pifagor faqatgina Ustoz bolib qolmasdan, balki, tadqiqotchilik ishlariga ham yolboshchilik qilar edi. U musiqa va akustika nazariyotini rivojlantirib, mashhur Pifagor gammasini ixtiro qiladi va musiqiy ohanglarni organish jarayonining asosiy tamoyillarini asoslab berdi. Musiqiy tushunchalardagi kashf etilgan munosabatlarni u matematika tilida bayon qilardi. Pifagor maktabida birinchi bolib Yerning sharsimon shaklda ekanligiga taxminlar bildirilgan. Osmon jismlarining harakati ma'lum qonuniyatlar asosida davriy roy berishi, ularning harakat qonunlari matematik usullarda hisoblab topilishi mumkinligi haqidagi goyalar va olam garmoniyasi, sferalar ohangi kabi astronomiya fanida burilish yasagan ta'limotlar dastavval aynan Pifagor maktabida shakllangan.

Olim geometriya sohasida ham koplab ishlarni amalga oshirgan. Bu borada uning nomi bilan ataluvchi togri burchakli uchburchak haqidagi mashhur teoremani eslash kifoya. U matematik munosabatlarni ham yetarlicha chuqur darajada tadqiq qilib, proporsiyalar nazariyasi asoslarini boshlab berdi. U jismlar tabiatini tadqiq qilishda raqamlar va sonlarning xususiyatlarini ham ta'siri bor deb hisoblar edi. U hattoki inson kundalik hayoti va borliqning adolat, doimiylik, erkak, ayol, yashash, olim kabi abadiylikka daxldor tushunchalarini ham son va raqamlar vositasida tushuntirishga harakat qiladi.

Pifagorchilar, barcha jismlar mayda zarralar - borliq birliklaridan tashkil topadi, ular esa turli tartiblanishlarda, turlicha geometrik shakllarda birlasha oladi deb fikrlashar edi. Pifagor uchun son tushunchasi ham moddiyat ham Olamning shakli sifatida namoyon bolgan. Aynan shu tasavvurdan Pifagorchilarning osha mashhur e'tirofi: hamma narsa - sondan iborat! degan tushuncha kelib chiqqan. Shu tamoyilga kora Pifagor maktabi vakillari, tabiatdagi barcha hodisa va jarayonlarni faqat sonlar vositasida izohlashga urinishgan. Bu orqali esa ular matematikaning ota muhim sohasi - sonlar nazariyasi uchun tamal toshini qoygan edilar.

Pifagorchilar, boshqa tarixiy tamaddunlarda bolganidek, barcha sonlarni ikki toifaga: toq va juft sonlarga ajratishgan. Keyinchalik, insoniyat taraqqiyotining yuqori bosqichlarida ma'lum bolishicha, Pifagorchi juft - toq hamda ong - chap kvarts kristallarida, DNK va viruslar strukturasida, Pasterning kislotalar bilan otkazgan mashhur tajribalarida, elementar zarralar nazariyasida va boshqa koplab sohalarda qiziqarli va chuqur tadrijiy ahamiyat kasb etar ekan.

Pifagorchilarga sonlarning geometrik interpretatsiyasi ham ma'lum bolgan: ular, nuqtaning bitta, togri chiziqning ikkita, tekislikning uch, hajmning esa tort olchovli ekanligini aniq bilganlar. Onlik, dastlabki tort raqamning yigindisi orqali hosil qilinishi mumkin: (1+2+3+4=10), bu tenglamada bir - nuqta va bir olchamlilikni, ikki - togri chiziq va ikki olchamlilikni, uch - tekislik va uch olchamlilikni, tort esa - piramida (hajm)ni va tort olchamlilikni ifodalaydi. Aytingchi, Eynshteynning Butun Olam tort olchamlik ta'limotidan nimasi kam?!

Tekislikdagi barcha geometrik shakllar - nuqta, togri chiziq, va tekislikning yigindisidan Pifagorchilar mukammal, yoki, ilohiy oltilikni olinadi deb tasavvur qilishgan. Ular sonlarning kvadratlarida ham tenglik va adolat mezonlarini korishgan: ular uchun doimiylik ramzi - toqqiz raqami bolgan. Chunki, 9 ning barcha kopaytmalaridagi raqamlar ketma ketligi qoshib chiqilsa, yigindi doimo 9 ga teng boladi (masalan, 9X16=144, 1+4+4=9 va ho kazo). Sakkiz raqami esa ular uchun olim va yoqlik ramzi hisoblangan, chunki 8 ning barcha karralilari raqamlar yigindisi barobarida kamayib boradi.

Pifagorchilar juft sonlarni ayol sonlar, toqlarni esa erkak sonlar deb hisoblashgan, va shunga binoan ba'zi sonlarni faqat ayollarga xos, boshqalarini esa erkaklarga taalluqli deb fikrlashgan. Pifagor maktabi oquvchilari uchun nikoh ramzi bolib 5 raqami, ya'ni 3- erkak son va 2-ayil sonning birlashuvi ifodalangan. Shu sababdan ham togri burchakli uchburchakning katetlari uzunliklari 2 va 3 bolganda, gipotenuzasining uzunligi 5 ga teng bolishini e'tiborga olib, mazkur tirdagi uchburchakni Kelin shakli deb atashgan.

Tetradani tashkil qiluvchi tort raqam - 1,2,3, va 4 musiqa bilan togridan togri aloqaga ega: ular barcha konsonatik intervallarni ifodalay oladi, (1:2) - oktavani, (2:3) - kvintani, (3:4) esa kvartani. Boshqacha aytganda, dekada, koinotning faqatgina geometrik - fazoviy xususiyatinigina emas, balki, garmonik - musiqiy ohangini ham ifodalaydi. 10 ning xususiyatlariga yana shuni qoshimcha qilinadiki, u, ozigacha bolgan raqamlarning miqdoriy yigindisi hisoblanadi (Pifagorchilar Nol sonini ishlatishmagan, shu sababli bunday notogri tushunchada bolishgan). Tetradani tashkil qiluvchi sonlar yigindisi 10 ga teng, shu tufayli Pifagorchilar uchun 10 Butun Olamni ifodalovchi ramz bolgan. Modomiki 10 ideal son ekan - mulohaza qilishadi ular, demak koinotda aniq onta sayyora bolishi kerak! shuni ta'kidlash kerakki, u vaqtlarda insonlarga koinot borasida faqat Quyosh, Yer va 5 ta eng yaqin va yorqin (qurollanmagan koz bilan korib boladigan) sayyoralar ma'lum bolgan xolos.

Tort sondan iborat Pifagorchilarning mashhur tetradasi, ularning ta'limotlari orqali Platonga ham ta'sir korsatgan. Platon ham tort unsur (yer, havo, olov, hamda, suv haqidagi) haqidagi ta'limotda mazkur tetradaning nazariyotiga yondoshgan.

Pifagorchilar yana sonlarni mukammal va dostona sonlarga ajratishgan. Masalan 220 va 284 sonlari dostona sonlar hisoblanadi. Chunki, 220 sonini ozidan boshqa barcha bolinuvchilarini aniqlab, ularni qoshib chiqilsa (1+2+4+5+10+11+20+22+44+55+110), yigindi 284 chiqadi. Endi, 284 ni ham ozidan boshqa boluvchilarining yigindisini hisoblasak, (1+2+4+71+142) 220 chiqadi. Shu sababli bu ikki son bir biri bilan dost deb qaralgan va dostlik ramzi sifatida ifodalangan. Yunon Pifagorchilari oz davrlarida bir birlariga va'da berayotib mazkur raqamlar nomi bilan soz berishgan ekan. Pifagor maktabi vakillariga binday dostona sonlardan qanchasi ma'lum bolganligini aniq bilish qiyin, lekin, hozirgi zamon kompyuterlari yordamida bunday dostona sonlar juftligining 286 tasi aniqlangan.

Pifagorchilar ta'kidlagan Mukammal sonlar sirasiga esa, 36 sonini kiritish mumkin. E'tibor beramiz: 36=1+2+3+4+5+6+7+8=(1+3+5+7)+(2+4+6+8). Teran nazar bilan qaralsa, 36 ning sanoq tizimidagi dastlabki 4 toq va 4 juft sonlar yigindisidan iborat ekanligi anglashiladi. Shu tufayli Pifagor va uning shogirdlari oz ta'limotlari orqali zamondoshlariga 36 ni mukammal son deb ramziy e'tirof etib, mazkur sondan oliy martabadagi ahdlashuv jarayonlarida foydalanishni tavsiya etishgan ekan.

Ilhom va ijobiy tuygular ramzi bolgan yaxshi sonlardan tashqari Pifagorchilar yomon yoki, noxush sonlarni ham belgilaganlar. Bunday sonlar hech qanday afzalliklarga ega bolmagan, ayniqsa u yaxshi sonlar bilan yonma-yon bolsa, juda ham yoqimsiz son deb qaralgan. Bunga misol esa osha mashhur 13 - shayton raqami yoki 17 - jirkanchlik raqamidir.

Pifagor va uning oquvchilarining real dunyo va sonlar munosabatlari ortasidagi bogliqliklarni faqatgina sonlar yechishga bolgan urinishlarini omadsiz yoki, mantiqsiz deb qarab bolmaydi. (ba'zi materialistik dunyoqarash tarafdorlari hamda ilohiyotchilar shunday fikrda edilar). Sababi, qanchalik sodda, ba'zan fantastik yoki asoslanmagan bolmasin, aynan Pifagor maktabida olib borilgan sonlar boyicha tadqiqotlar, olam sirlarini organishning ilgor va samarador usullarini ilgari surganlar. Ularning astronomiya, musiqaga oid son va sanoqlar haqidagi qoldirgan ma'lumotlari asosida keyingi avlod tamaddun vakillari ham olamni yanada teranroq anglashga imkon topdilar.

Vafotidan song Pifagor, hozirgi janubiy Italiyadagi Mentapont sharida dafn etildi. Uning oquvchilari Buyuk Yunonistonning turli shaharlarida Pifagor maktabining davomchilari sifatida faoliyat boshladilar hamda Ustoz ishlarini davom ettirdilar. Pifagor nomidagi ilmiy jamiyatlar tuzdilar.

Yangi davrda, tabiiy fanlar - astronomiya, matematika va boshqalarning jadal rivojlanishi natijasida Pifagor tomonidan ilgari surilgan olam garmoniyasi haqidagi goyalar yangidan-yangi tarafdorlar va muxlislarga ega boldi. Buyuk Kopernik va Kepler, mashhur rassom va geometr Dyurer, Leonardo da Vinchi, 1919 yilda nisbiylik nazariyasini amaliy tajribada tasdiqlagan ingliz astronomi Eddington hamda, boshqa, koplab olim va faylasuflar Pifagorning ilmiy - falsafiy merosidagi olam sirlarini anglashda qonuniyatlar topib, oz ilmiy ishlaridagi asosiy goyalarni qayta kashf qilganlari haqiqat.


Bizni ijtimoiy tarmoqlarda ham kuzatib boring:

Feysbukda: https://www.facebook.com/Orbita.Uz/

Tvitterda: @OrbitaUz

Google+ : https://plus.google.com/104225891102513041205/posts/

Telegramdagi kanalimiz: https://telegram.me/OrbitaUz

Yangilаndi: 14.09.2018 08:54  
Maqola yoqdimi? Do'stlaringizga ham tavsiya qiling:

Mulohaza bildiring:


Mahfiy kod
Yangilash

Banner

Buyuk olimlar fotogalereyasi

Orbital latifalar :) :)

Tezkor tayyorlanadian lapsha taomlar ishlab chiqaruvchisi kimyo bo'yicha Nobel mukofotiga tavsiya etildi. Uning masalliqlarida, ilgari fanga noma'lum bo'lgan kimyoviy elementlar aniqlandi..


Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 368
Kiritilgan mаqolalar soni : 784
O'qilgan sahifalar soni : 3672734

Tafakkur durdonalari

Dunyo imoratlari ichida eng ulug'i - MAKTABDIR! (M Behbuduy)